สุขภาพช่องปากที่ดีทำให้สุขภาพแข็งแรง?

โรคเบาหวาน

เบาหวานอันตรายจริงหรือ แล้วเกี่ยวข้องกับสุขภาพเหงือกอย่างไร?

ศ.เกียรติคุณ นพ.สุรัตน์ โคมินทร์

โรคเบาหวานไม่ใช่เพียงปัญหาของการควบคุมระดับน้ำตาล เท่านั้น เพราะหากควบคุมน้ำตาลไม่ดีแล้ว ไขมันในเลือดก็จะ ผิดปกติด้วย ส่งผลให้หลอดเลือดทั่วร่างกายเสื่อมเร็ว ผนัง หลอดเลือดแข็งกระด้าง เสียความยืดหยุ่น ผนังขรุขระ ทำให้ เกิดการอุดตันได้ง่าย จึงมีผลให้อวัยวะต่างๆ ทั่วร่างกายเสื่อม เร็วกว่าวัยอันควรนับสิบปี ดังนั้น ผู้ที่ควบคุมเบาหวานไม่ดีจึงมี โอกาสเป็นโรคแทรกซ้อนตั้งแต่ศีรษะจรดเท้า ซึ่งมากกว่าคนที่ ไม่เป็นเบาหวานหรือคนที่ควบคุมเบาหวานได้ดี เช่น มีโอกาส เป็นอัมพฤกษ์ได้ง่ายกว่า 4-10 เท่า โรคหัวใจขาดเลือด 2-3 เท่า โอกาสไตเสื่อมหรือไตวายถึง 5 เท่าและโอกาสเท้าอักเสบจน ถูกตัดขาได้ถึง 25 เท่า เป็นต้น แต่ปัญหาที่มีคนพูดถึง น้อย คือ ปัญหาสุขภาพในช่องปาก เนื่องจากน้ำลายจะช่วย สมานแผลในปากและช่วยป้องกันการติดเชื้อในช่องปาก แต่ สำหรับผู้ที่เป็นเบาหวานจะมีน้ำลายน้อยกว่าคนปกติ มักจะมี อาการแสบร้อนในช่องปากและแผลในช่องปากหายช้า
 เรามักจะคิดว่าคนที่ชอบทานของหวานและอาหารเครื่องดื่ม ที่มีรสหวานจะมีโอกาสเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาฟันผุได้มากกว่า แต่ความจริงแล้วผู้ป่วยเบาหวานมีโอกาสฟันผุไม่แตกต่างจาก คนที่ไม่เป็นเบาหวานแต่อย่างใดเพียงแต่ผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน มักจะต้องใส่ใจและดูแลสุขภาพช่องปากมากกว่าคนปกติ เพราะมีหลายการศึกษาวิจัยพบว่า ผู้ที่เป็นเบาหวานทั้งในเด็ก และผู้ใหญ่มีปัญหาโรคเหงือกอักเสบมากกว่าคนปกติโดย เฉพาะเมื่อควบคุมน้ำตาลไม่ดีและมีโอกาสเสี่ยงต่อการสูญเสีย เหงือกที่ยึดรอบฟันได้ถึง 3 เท่า เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ที่ไม่เป็น เบาหวาน การศึกษาในชาวอเมริกันโดย Tsaiและคณะพบว่าผู้ ที่ควบคุมเบาหวานไม่ดีจะมีค่าระดับน้ำตาลสะสมเฉลี่ย (HbA1c) สูงเกิน 9% (ค่าปกติไม่ควรเกิน 6.1%) หรือเกิน 200 มก./ดล. เป็นส่วนใหญ่

การมีปัญหาเหงือกรอบฟัน(ปริทันต์) อักเสบสำคัญอย่างไร

 การที่ผู้ป่วยเบาหวานมีปริทันต์อักเสบจะทำให้การควบคุมน้ำตาลยากขึ้น เนื่องจากกระบวนการอักเสบ ทำให้ร่างกายเกิดภาวะ ดื้อต่ออินสุลิน ยิ่งกว่านั้นการศึกษาวิจัยขนาดใหญ่ที่ดูความสำคัญของปริทันต์อักเสบต่อสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวาน โดย Southerland และคณะในปี 2012 ในผู้ป่วยเบาหวาน 5,257 คน เปรียบเทียบกับกลุ่มที่ไม่เป็นเบาหวาน พบว่าผู้ป่วยเบาหวาน ที่มีปริทันต์อักเสบขั้นรุนแรง จะมีผนังหลอดเลือดแดงหนาตัวมากกว่าผู้ที่ไม่มีปัญหาเหงือกอักเสบ ยิ่งกว่านั้นยังพบปัญหาของ โรคหัวใจขาดเลือดมากขึ้นอีกด้วย ในขณะที่ผู้ที่มีปริทันต์อักเสบโดยไม่ได้เป็นเบาหวานไม่พบปัญหาต่างๆ ดังกล่าวนี้ นอกจากนั้นยังพบอุบัติการณ์ของโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายเพิ่มเป็น 3 เท่าในผู้ป่วยเบาหวานที่มีปัญหาปริทันต์อักเสบรุนแรงอีก ด้วย เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ที่มีปัญหา ปริทันต์อักเสบที่ไม่รุนแรง ซึ่งวิธีการป้องกันก็คือ ควรดูแลการอักเสบของเหงือกรอบ ฟันให้ดี จะสามารถช่วยให้เบาหวานควบคุมได้ดีขึ้น และในทางกลับกันหากควบคุมเบาหวานให้ดี ก็จะลดปัญหาการอักเสบของ เหงือกได้เช่นกัน

ผู้ที่เป็นเบาหวานจะป้องกัน และดูแลปัญหาโรคเหงือกได้อย่างไร

  • ควบคุมอาหารให้ดี โดยระวังการรับประทานอาหารให้เหมาะสมกับร่างกาย ระวังไม่ให้อ้วนหรือผอมเกินไป (ดูรายละเอียดใน “เคล็ดลับการเลือกกินอาหาร”) เลือกรับประทานข้าว แป้ง และผลไม้ในปริมาณที่พอเหมาะและสม่ำเสมอ
  • รับประทานยาเบาหวานให้ตรงเวลาสม่ำเสมอ
  • ออกกำลังกายตามสมรรถภาพของร่างกาย
  • ดูแลสุขลักษณะในช่องปากอย่างเหมาะสมโดยการแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 เวลาและทำความสะอาดฟันและฟันปลอมโดยการบ้วนปาก หรือแปรงฟันหลังอาหาร
  • ดื่มน้ำเปล่าที่สะอาดอย่างน้อยวันละ 6 แก้ว
  • พบทันตแพทย์เพื่อตรวจฟันอย่างน้อยปีละ 2 ครั้งและเมื่อพบอาการผิดปกติในช่องปาก เช่น เหงือกบวมแดง มีเลือด หรือหนอง หรือเมื่อควบคุมน้ำตาลได้ไม่ดี โดยที่หาสาเหตุไม่ได้ชัดเจน

สรุป

  • โรคเบาหวานมีปัญหาต่ออวัยวะต่างๆ ในร่างกายรวมทั้งสุขภาพเหงือกและฟัน
  • โรคเหงือกและฟันของผู้ป่วยเบาหวานก่อปัญหาต่อการควบคุมระดับน้ำตาล และส่งผลเสีย ต่ออวัยวะอื่น รวมทั้งหลอดเลือดและหัวใจ
  • การดูแลเบาหวานให้ดี ลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะปริทันต์อักเสบ
  • การดูแลสุขภาพเหงือกและฟันให้ดี ช่วยให้การควบคุมเบาหวานง่ายขึ้น

ColgatePalmolive.co.th  |  Colgate.co.th  |  กฎหมาย/ความเป็นส่วนตัว  |  แผนที่เว็บไซต์ Colgate.co.th  |  Colgate Total Site Map  |  Contact Us
@ สงวนลิขสิทธิ์โดย บริษัท คอลเกต-ปาล์มโอลีฟ
คุณกำลังเข้าชมเว็บไซต์ประเทศไทย